Dietetyk czy psychodietetyk – kogo wybrać?

Spis treści

Różnice kompetencji i podejścia

Dietetyk to osoba, która ukończyła studia kierunkowe i ma wiedzę o tym, jak żywienie wpływa na zdrowie. Zajmuje się głównie fizjologiczną stroną odżywiania: bilansowaniem diety, wspieraniem leczenia chorób dietozależnych, planowaniem jadłospisów i edukacją zdrowotną. Natomiast psychodietetyka to specjalizacja, która nie jest osobnym zawodem, tylko dodatkową ścieżką, zdobywaną najczęściej przez kursy, studia podyplomowe czy szkolenia. W praktyce wielu dietetyków kształci się w tym kierunku, by lepiej rozumieć emocjonalne i psychologiczne aspekty jedzenia.

Warto też wyjaśnić: psychodietetyk nie musi być psychologiem. To częsty mit. Większość narzędzi psychologicznych, które faktycznie mają sens w pracy z jedzeniem, można opanować właśnie w ramach psychodietetyki. Kluczowe jest to, jak bardzo ktoś potrafi połączyć wiedzę z psychologii z codzienną praktyką żywieniową.

Można więc być dietetykiem klinicznym z psychodietetycznym podejściem, ale też zespołem specjalistów – gdzie jedna osoba odpowiada za część żywieniową, a druga za emocjonalne wsparcie. I to połączenie działa najlepiej. Sama dieta to za mało, jeśli brakuje Ci nie tylko wiedzy, ale też narzędzi i strategii, by ją wdrożyć na dłużej. Niezależnie od tego, czy zmagasz się z napadami objadania się, zajadasz stres, czy po prostu po raz kolejny rzucasz się na plan odchudzania z całą energią, a po kilku dniach masz dość, psychodietetyczne podejście pomoże Ci zrozumieć, dlaczego tak się dzieje i co z tym zrobić.

Można to sobie wyobrazić tak: dietetyk daje mapę, a psychodietetyk uczy, jak nią skutecznie się posługiwać.

Kiedy pomoże dietetyk, a kiedy psychodietetyk?

Dietetyk to dobry wybór, gdy:

chcesz się zdrowo odżywiać, ale nie wiesz jak zacząć,
masz konkretny problem zdrowotny (np. insulinooporność, PCOS, niedoczynność tarczycy),
potrzebujesz jadłospisu, planu posiłków, edukacji żywieniowej,
jesteś w ciąży, karmisz, trenujesz i chcesz zadbać o swoje ciało.

Psychodietetyk przyda się, gdy:

próbowałaś już wielu diet i kończyły się efektem jojo,
jedzenie wiąże się u Ciebie z emocjami: stresem, nudą, nagrodą, karą,
czujesz, że nie masz kontroli nad tym, co i kiedy jesz,
Twoje relacje z jedzeniem są pełne frustracji, lęku, obsesyjnego myślenia o jedzeniu.

To nie jest wybór: albo – albo. Bardzo często najwięcej daje połączenie obu perspektyw.

Czy warto łączyć obie formy wsparcia?

Zdecydowanie tak. To trochę jakbyś chciała zbudować dom: potrzebujesz architekta i inżyniera. Dietetyk kliniczny pomoże Ci ogarnąć podstawy: jak komponować posiłki, czego potrzebuje Twoje ciało, żeby funkcjonować, a dietetyk o specjalizacji z psychodietetyki zajmie się Twoją głową: przekonaniami, stresem, mechanizmami kompensacyjnymi.

Przykładowo jeśli masz napady objadania się, to potrzebujesz zarówno stabilizacji diety (żeby nie chodzić głodna i nie wpadać w restrykcje), jak i pracy nad tym, co się dzieje w Twoich emocjach, kiedy sięgasz po jedzenie mimo że nie jesteś głodna. Sam jadłospis to za mało. Ale sama rozmowa bez zmian w odżywianiu też nie wystarczy.

Jak wybrać odpowiedniego specjalistę?

Zastanów się, czego potrzebujesz. Czy chodzi o zdrowie fizyczne? O zrozumienie mechanizmów jedzenia? O wsparcie w zmianie nawyków?

Sprawdź wykształcenie i doświadczenie. Na rynku jest wielu dietetyków, ale warto upewnić się, że mają ukończone studia kierunkowe, a nie tylko krótki kurs czy szkolenie. Dietetyk powinien ukończyć studia wyższe i stale się doszkalać, warto być na bieżąco z badaniami i zdobywać doświadczenie na szkoleniach, a specjalista, który stoi w miejscu, nie będzie dobrym przewodnikiem. Pytaj wprost, w czym się specjalizują i jakie dodatkowe kursy lub szkolenia ukończyli.

Uważaj na skrajne podejścia. Jeśli ktoś mówi: „albo silna wola, albo nic z tego” albo „chcieć to móc” – to nie ten kierunek. Tak samo jeśli ktoś bagatelizuje znaczenie emocji lub zdrowia fizycznego.

Zadaj pytania przed współpracą. Czy ta osoba ma doświadczenie w pracy z osobami, które mają podobny problem? Czy proponuje indywidualne podejście? Czy współpracuje z innymi specjalistami, jeśli potrzeba?

Zaufaj swojej intuicji. Jeśli po pierwszym spotkaniu czujesz, że to nie to — masz prawo szukać dalej. Wsparcie działa wtedy, kiedy czujesz się wysłuchana i rozumiana.

Nie chodzi o to, żeby znaleźć idealnego specjalistę. Chodzi o to, żeby trafić na kogoś, kto naprawdę chce Ci pomóc i wie, jak to zrobić.